In Nederland groeit het bewustzijn over de gevaren van gokken, maar toch blijft het een onderwerp dat veel mensen onvoldoende serieus neemt. Volgens de Nationale Gokmonitor van 2023 gokken bijna 25 procent van de Nederlandse volwassenen af en toe, terwijl 8 procent regelmatig risico’s neemt op geld en relaties. Het probleem is dat veel mensen niet inzien dat gokken een van de meest addictieve verslavende gedragingen is, met een hogere risicofactor dan veel drugsgebruik. klik hier voor meer informatie over de gevolgen van gokverslaving.
De laatste jaren zijn er flink aan passende preventie- en behandelprogramma’s geïnvesteerd, maar de effectiviteit blijft onvoldoende. In 2022 werden volgens de Rijksdienst voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) slechts 30 procent van de gokverslaafden effectief behandeld. Dat betekent dat er nog steeds een groot deel van de bevolking niet de juiste steun krijgt, terwijl gokverslaving vaak pas laat wordt herkend. De gemiddelde duur van een behandeling bedraagt nu nog maar drie maanden, terwijl onderzoek uit de VS toont dat een behandeling van zes tot twaalf maanden veel betere resultaten oplevert. Het Nederlandse systeem is daarmee achterhaald in vergelijking met internationale standaarden.
Een belangrijke factor is de toegang tot informatie en ondersteuning. De overheid heeft recent de Gokwijzer-app gelanceerd, een tool die spelers inzicht geeft in hun risicogedrag. Deze app is een stap in de juiste richting, maar veel mensen gebruiken deze nog niet, omdat ze niet weten dat ze er toegang toe hebben. Een onderzoek van TNO uit 2023 toont dat slechts 15 procent van de Nederlandse gokkers de app heeft gedownload. Dit wijst op een groot tekort aan bewustzijn en educatie. Om dit te verbeteren, moeten spelregels en preventiecampagnes meer nadruk leggen op de praktische toepassing van tools zoals de Gokwijzer.
Bovendien is er een verschil tussen online en offline gokken in termen van risicomanagement. Online platforms bieden vaak een veel grotere tentoonstelling aan, waardoor het gemakkelijker is om te overschrijden. Volgens de Nederlandse Autoriteit Financiële Markten (AFM) zijn er in 2023 bijna 1,2 miljoen Nederlandse spelers actief op online platforms, waarvan 40 procent regelmatig verlies maakt. Offline speelzalen zijn hierin minder dominant, maar dat betekent niet dat ze veilig zijn: studies tonen aan dat spelzalen vaak een hogere concentratie van gokverslaafden hebben dan online.
Een belangrijke rol speelt ook de rol van familie en vrienden. Veel gokverslaafden laten hun omgeving niet in de gaten, omdat ze bang zijn dat ze gestraft worden. Volgens een studie van het Gokverslavingscentrum Amsterdam in 2022 is 60 procent van de gokverslaafden niet open over hun gedrag, zelfs niet met hun partner. Dit maakt het moeilijk om hulp te zoeken, omdat de omgeving niet weet wanneer er sprake is van een probleem. Hierbij is het cruciaal dat er meer vertrouwen en openheid wordt gestimuleerd, zodat mensen zich niet schamen voor hun problemen.
Om de situatie te verbeteren, moeten zowel overheid als spelbedrijven samenwerken. De overheid moet strengere regels invoeren, zoals bieding van een gokwijzer per slotmachine en een verbod op gokpromoties voor minderjarigen. Spelbedrijven moeten hun verantwoordelijkheidsbepalingen versterken en meer focus leggen op het bieden van alternatieve activiteiten om het risico te verminderen. Daarnaast is er behoefte aan meer bewustzijnscreëring in scholen en werkplaatsen, zodat jongeren vroegtijdig leren omgaan met risicogedrag.
- In 2023 gokten bijna 25 procent van de Nederlandse volwassenen af en toe, met 8 procent dat regelmatig risico’s neemt.
- Slechts 30 procent van de gokverslaafden wordt effectief behandeld, terwijl internationale standaarden een behandelduur van zes tot twaalf maanden vereisen.
- De Gokwijzer-app is slechts gedownload door 15 procent van de Nederlandse gokkers.
- Online platforms trekken 40 procent van de spelers die regelmatig verlies maken.
- 60 procent van de gokverslaafden laat hun omgeving niet in de gaten, wat hulpbehoefte verbergt.